eerste hulp bij goede voornemens

Mis onze updates niet! Meld je hier aan.

* indicates required

Human Insight #1:

EERSTE HULP BIJ GOEDE VOORNEMENS

Het fresh start effect: een nieuw jaar, een verse start, een kans om met een schone lei te beginnen.

Onze goede voornemens bij de start van het jaar klinken een beetje als jaarlijks weerkerende verkiezingsbeloften: 2018 wordt het jaar waarin we écht meer gaan sporten, eindelijk die overtollige kilo’s zullen kwijtspelen en het ons zal lukken om te stoppen met roken. En, oh ja, we gaan ook wat meer sparen voor later.

 

Maar eerst en vooral zweren we de alcohol af, want die kater van 1 januari is nog niet vergeten…

 

 

Onderzoek wijst uit dat ongeveer de helft van alle volwassenen goede voornemens maakt bij het begin van het jaar. Minder goed nieuws: nog geen 10% houdt die voornemens langer dan enkele maanden vol.

 

  1. Waarom zijn onze voornemens zo moeilijk vol te houden?
  2. Zijn goede voornemens tijdverlies?
  3. Of heb je gewoon te weinig wilskracht?

 

Drie goede vragen. Laten we ze één voor één beantwoorden.

"Onderzoek wijst uit dat ongeveer de helft van alle volwassenen

goede voornemens maakt bij het begin van het jaar.

Nog geen 10% houdt die voornemens langer dan enkele maanden vol."

WAAROM VERANDEREN MOEILIJK IS

Als we goede voornemens maken, willen we eigenlijk onze bestaande (slechte) gewoontes vervangen door nieuwe (betere) gewoontes.

Het probleem hiermee: ingesleten gewoontes zijn ontzettend moeilijk te doorbreken. Dit is omdat gewoontes automatische (en dus onbewuste) gedragsreacties zijn op factoren uit onze omgeving. We ontwikkelen onze gewoontes door herhaling, door steeds op dezelfde manier te reageren op bepaalde prikkels in onze omgeving.

 

Zo raken gewoontes letterlijk ingesleten in je brein. Hoe sterker ingesleten de gewoonte, hoe minder invloed je opzettelijke intenties (je goede bedoelingen) zullen hebben op je gedrag.

Gewoontevorming. Een voorbeeld uit mijn eigen context.

Het voorbije jaar waren er bouwwerken in de buurt. Er was veel lawaai en ik vond het moeilijk me te focussen. Daarom besloot ik oordopjes te gebruiken bij het lezen en schrijven. Na een tijdje lagen mijn oordopjes ’s morgens klaar en deed ik ze zonder nadenken in voor ik aan de werkdag begon. Tot ik mezelf erop betrapte dat ik ze ook in het weekend gebruikte, terwijl er helemaal geen bouwwerken bezig waren buiten!

Ingesleten gewoontes vormen een uitdaging voor het veranderen van ongezond naar gezond gedrag.

Zo lijkt gezonder eten (wereldwijd één van de meest populaire voornemens in het nieuwe jaar) misschien eenvoudig, maar eigenlijk vereist het een aanpassing in vele aspecten van je leven. Gezonder eten betekent dat je:

 

  • nieuwe recepten moet zoeken,
  • anders moet winkelen: andere ingrediënten kopen, misschien zelfs een andere winkel zoeken (en vergeet niet dat je een nieuw boodschappenlijstje moet opstellen),
  • meer zelf moet koken (of anderen moet overtuigen om het voor jou te doen, en dan nog op de precieze manier die jij wil),
  • het hele gezin moet meekrijgen om samen met jou gezonder te eten (tenzij je elke dag twee verschillende maaltijden wil - laten - bereiden),
  • in andere restaurants moet afspreken met vrienden (of je moet toekijken als zij iets heerlijks bestellen wat jij jezelf ontzegt).

 

Een nieuwe gewoonte vormen is dus niet vanzelfsprekend. Het is een ingrijpende verandering.

 

Wat het nog moeilijker maakt om nieuwe gewoontes te vormen is dat nieuwe, gezondere gewoontes meestal meer tijd en moeite kosten.

Het is echt geen toeval dat onze huidige gewoontes zich ontwikkeld hebben: het gedrag dat we nu stellen is meestal ook het gemakkelijkste gedrag.

 

 

WAAROM VERANDEREN DE MOEITE WAARD IS

Als je nu denkt dat dit allemaal flink tegenvalt en dat het misschien toch niet zo’n goed idee was om die goede voornemens te maken, bedenk dan dat er veel wetenschappelijk bewijs is dat mensen die zichzelf doelen stellen in het leven het wel degelijk verder brengen dan mensen die dit niet doen. Jezelf doelen stellen (en dat is tenslotte waar het bij goede voornemens om draait) is dus zeker geen tijdverlies.

 

En hoe zit het nu met die wilskracht?

 

 

DE ROL VAN WILSKRACHT

Voornemens volhouden, doelen bereiken: het vereist wilskracht. (Het is trouwens een erg slecht idee om énkel op je wilskracht te vertrouwen als je doelen stelt. Niet doen dus. Het is belangrijk om ook je omgeving aan te passen, om anderen bij je doelen te betrekken, en zo meer. Dat verhoogt de kans op succes. Meer hierover in een latere blog.)

 

In de academische wereld woedt een hevig debat over hoe we wilskracht best zien.

 

De ene visie stelt dat onze wilskracht eindig is.

Volgens hen werkt wilskracht als een batterij met een beperkte lading: Als we de batterij langdurig gebruiken, loopt deze leeg: onze wilskracht is op. Het kost tijd en energie om de batterij opnieuw op te laden.

Beperkte wilskracht. Een wetenschappelijk experiment.

In het experiment dat aan de basis ligt van de visie op wilskracht als eindig, deelde de sociaal psycholoog Roy Baumeister studenten in twee groepen in. De studenten zaten in een lokaal waar het naar versgebakken koekjes rook. Bovendien lagen die lekkere chocoladekoekjes zichtbaar uitgestald in het lokaal. Máár: Enkel de studenten in groep 1 mochten ook van die koekjes genieten, terwijl de studenten in groep 2 radijsjes te eten kregen. Nadien kregen de studenten in beide groepen dezelfde puzzel om op te lossen. (Deze puzzel was onoplosbaar, dus de bedoeling van het experiment was eigenlijk om te zien hoelang de deelnemers het zouden volhouden.)

 

Wat bleek? De studenten die radijsjes hadden gekregen hielden het maar half zo lang vol vergeleken met de studenten die wél van de koekjes mochten genieten. Hieruit leidden de onderzoekers af dat de studenten die radijsjes hadden moeten eten (in dat lokaal met die heerlijke koekjesgeur) daarmee al een flink deel van hun wilskracht hadden verbruikt.

 

Et voilà: het concept ego-depletion was geboren, de visie van wilskracht als eindige voorraad die kan opgebruikt (depleted) worden.

De tweede visie op wilskracht stelt dat je die moet zien als een sneeuwbal:

Eens de sneeuwbal aan het rollen gaat, wordt die groter en groter. Door je wilskracht te gebruiken, krijg je er dus meer van.

Erg recent onderzoek is er in geslaagd om beide visies met elkaar te verzoenen en stelt dat zelfbeheersing aspecten van de batterij én de sneeuwbal combineert:

  • Als je regelmatig zelfbeheersing aan de dag legt, wordt het gemakkelijker om dit nadien opnieuw te doen (wilskracht als sneeuwbal).
  • Maar als we in het begin te hevig van start gaan, dan loopt onze batterij leeg, en dan is de kans groot dat we het nadien helemaal zullen opgeven.

 

 

CONCLUSIE: WAT BETEKENT DIT NU VOOR JE GOEDE VOORNEMENS?

 

1. Veranderen is moeilijk.

Dat is het slechte nieuws. Veranderen betekent nieuwe gewoontes vormen en daar is ons brein niet op ingesteld. We opereren immers meestal op automatische piloot en dat zorgt ervoor dat je in je bestaande gewoontes blijft hangen.

 

2. Jezelf doelen stellen loont de moeite.

Dat is het goede nieuws: goede voornemens zijn zeker geen tijdverlies. Onderzoek toont telkens opnieuw dat mensen die zichzelf doelen stellen het verder brengen. Blijven doen dus!

 

3. Laat je batterij van wilskracht niet helemaal leeglopen.

Neem kleine stapjes. Langzaam en gestaag is best.

 

  • Als je fit wilt worden, waarom begin je dan niet met het blokje rond te lopen? Bouw gradueel op. Zorg voor voldoende vooruitgang om gemotiveerd te blijven, maar overdrijf niet in het begin. Anders laat je die batterij van wilskracht en zelfbeheersing helemaal leeglopen. (Nog beter is het om met iemand anders af te spreken om samen te gaan lopen. Doelen worden gemakkelijker behaald als we er anderen bij betrekken.)
  • Bijgekomen tijdens de feestdagen? Zweer niet ineens alle suiker af. Laat bijvoorbeeld de suiker weg uit je dagelijkse kopjes koffie, of koop geen frisdrank meer.

 

Als je kleine stapjes neemt, zal je regelmatig succes boeken. Vergeet niet om jezelf hier ook telkens voor te belonen. Onderzoek wijst uit dat dit de kans op verder succes verhoogt.

 

4. Maak gebruik van het sneeuwbaleffect: laat je wilskracht groeien.

Kleine, herhaalde successen op één vlak zullen ertoe leiden dat je wilskracht groeit om ook andere doelen te bereiken. Als je merkt dat je vorderingen maakt bij je voornemen om gezonder te eten, zal dit je extra motivatie en wilskracht geven om ook andere zaken aan te pakken. Misschien is het dan dus wél een goed moment om minder te beginnen drinken!

 

Naarmate je sneeuwbal aan wilskracht groeit, zal je steeds beter worden in het behalen van je doelstellingen – én in het vasthouden aan je goede voornemens!

2017 - 2019 ©

SMARTER THINKING

BETTER CHOICES